Αναγνώριση ανυπόστατων και αυτοδικαίως άκυρων αποφάσεων αθλητικών νομικών προσώπων σωματειακής μορφής

ΠΠρΑθ 3179/2024, ΠΠρΑθ 1265/2022, ΠΠρΑθ 1353/2021, ΑΣΕΑΔ 38/2024

Σημασία

Πρόκειται για 4 αποφάσεις, με τις οποίες αφ’ ενός εφαρμόστηκε για 1η φορά στον αθλητισμό η προϋφιστάμενη συναφής νομολογία για αναγνώριση ανυπόστατων και αυτοδικαίως άκυρων αποφάσεων νομικών προσώπων σωματειακής μορφής και αφ’ ετέρου επικαιροποιήθηκε και εμπλουτίστηκε ουσιωδώς η νομολογία αυτή με εννοιολογική διάκριση μεταξύ αυτοδικαίως άκυρων και ακυρώσιμων αποφάσεων και τυποποίηση των διαφορετικών προϋποθέσεων και συνεπειών των ξεχωριστών αυτών περιπτώσεων ελαττωματικότητας αποφάσεων.

Οι 4 αυτές αποφάσεις προστίθεται στον εν γένει ιδιαιτέρως περιορισμένο κατάλογο αποφάσεων για ανυπόστατες και αυτοδικαίως άκυρες αποφάσεις νομικών προσώπων σωματειακής μορφής που ξεκίνησε να διαμορφώνεται από τη δεκαετία του 1960 και που εμπλουτίζεται με ιδιαίτερη φειδώ από την εν γένει νομολογία έκτοτε.

Νομικό καθεστώς

Σύμφωνα με το άρθρο 1 του ν. 2725/1999, «Αθλητικό σωματείο είναι η κατά τις διατάξεις του άρθρου 78 και επόμενα του Αστικού Κώδικα ένωση φυσικών προσώπων που έχει ως κύριο σκοπό τη συστηματική καλλιέργεια και την ανάπτυξη των ψυχοσωματικών και πνευματικών δυνατοτήτων των αθλητών της για τη συμμετοχή τους σε αθλητικούς αγώνες».

Σύμφωνα με το άρθρο 10 του ν. 2725/1999, «Αθλητική ένωση είναι η τοπική οργάνωση αθλητικών σωματείων (νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου) που καλλιεργούν το ίδιο άθλημα ή κλάδο άθλησης, με σκοπό την υποβοήθηση και ανάπτυξή του στα γεωγραφικά όρια λειτουργίας της και μέσα στο πλαίσιο που προσδιορίζεται από τους ειδικούς κονονισμούς της οικείας αθλητικής ομοσπονδίας και λειτουργεί σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 78 και επόμενα του Αστικού Κώδικα».

Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ν. 2725/1999, «Αθλητική ομοσπονδία είναι η ανώτατη οργάνωση αθλητικών σωματείων ή αθλητικών ενώσεων (νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου) που καλλιεργούν το ίδιο άθλημα ή κλάδο άθλησης, έχει σκοπό την καλλιέργεια και την ανάπτυξή του σε όλη τη χώρα και λειτουργεί σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 78 και επόμενα του Αστικού Κώδικα».

Σύμφωνα με το άρθρο 101 ΑΚ, «Απόφαση της συνέλευσης είναι άκυρη, αν αντιβαίνει στο νόμο ή στο καταστατικό. Την ακυρότητα κηρύσσει το δικαστήριο ύστερα από αγωγή μέλους που δεν συναίνεσε ή οποιουδήποτε άλλου έχει έννομο συμφέρον. Η αγωγή αποκλείεται μετά την πάροδο έξι μηνών από την απόφαση της συνέλευσης. Η απόφαση που κηρύσσει την ακυρότητα ισχύει έναντι όλων».

Σύμφωνα με το άρθρο 174 ΑΚ, «Δικαιοπραξία που αντιβαίνει σε απαγορευτική διάταξη του νόμου, αν δεν συνάγεται κάτι άλλο, είναι άκυρη».

Σύμφωνα με το άρθρο 180 ΑΚ, «Η άκυρη δικαιοπραξία θεωρείται σαν να μην έγινε».

Πραγματικά περιστατικά

Οι επίμαχες 4 υποθέσεις αφορούσαν:

- Απόφαση Γενικής Συνέλευσης αθλητικού σωματείου (για εκλογή Διοικητικού Συμβουλίου), η οποία λήφθηκε υπό καθεστώς έλλειψης διοίκησης, π.χ. κατόπιν σύγκλησης από φερόμενο Διοικητικό Συμβούλιο του οποίου κατά την ημέρα σύγκλησης της Γενικής Συνέλευσης είχε συμπληρωθεί η θητεία χωρίς προηγούμενη εκλογή νέου Διοικητικού Συμβουλίου (ΠΠρΑθ 3179/2024, ΠΠρΑθ 1353/2021)

- Απόφαση Γενικής Συνέλευσης αθλητικού σωματείου (για συμμετοχή σε ίδρυση αθλητικής ομοσπονδίας), η οποία λήφθηκε στο πλαίσιο απλής συγκέντρωσης των μελών, χωρίς πρόσκλησή τους και χωρίς την παρουσία όλων των μελών (ΠΠρΑθ 1265/2022)

- Απόφαση Διοικητικού Συμβουλίου αθλητικού σωματείου (για συμμετοχή σε ίδρυση αθλητικής ομοσπονδίας), η οποία λήφθηκε χωρίς πρόσκληση των μελών (ΠΠρΑθ 1265/2022)

- Απόφαση Πειθαρχικής Επιτροπής αθλητικής ομοσπονδίας (για πειθαρχική τιμωρία αθλητή), η οποία διορίστηκε από Διοικητικό Συμβούλιο που εξέπεσε αναδρομικά δυνάμει διαπιστωτικής πράξης της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού (ΑΣΕΑΔ 38/2024)

Κρίσεις δικαστηρίων

Τα δικαστήρια, με τις 4 επίμαχες αποφάσεις τους, αναγνώρισαν, αντίστοιχα, το ανυπόστατο και αυτοδικαίως άκυρο των προσβαλλόμενων αποφάσεων.

Τα σκεπτικά των αποφάσεων έχουν ειδικότερα ως εξής:

Απόφαση οργάνου η οποία λήφθηκε στο πλαίσιο απλής συγκέντρωσης των μελών, χωρίς πρόσκλησή τους και χωρίς την παρουσία όλων των μελών, είναι ανυπόστατη και δεν παράγει έννομες συνέπειες (ΠΠρΑθ 1265/2022).

Απόφαση οργάνου που το όργανο που το διόρισε εξέπεσε αναδρομικά με ισχύ πριν από την απόφαση διορισμού είναι ανυπόστατη και δεν παράγει έννομες συνέπειες (ΑΣΕΑΔ 38/2024).

Απόφαση οργάνου η οποία λήφθηκε υπό καθεστώς έλλειψης διοίκησης, π.χ. κατόπιν σύγκλησης από φερόμενο Διοικητικό Συμβούλιο του οποίου κατά την ημέρα σύγκλησης της Γενικής Συνέλευσης είχε συμπληρωθεί η θητεία χωρίς προηγούμενη εκλογή νέου Διοικητικού Συμβουλίου, είναι αυτοδικαίως άκυρη και δεν παράγει έννομες συνέπειες (ΠΠρΑθ 3179/2024, ΠΠρΑθ 1353/2021).

Απόφαση οργάνου η οποία λήφθηκε χωρίς πρόσκληση των μελών είναι αυτοδικαίως άκυρη και δεν παράγει έννομες συνέπειες (ΠΠρΑθ 1265/2022).