Δικαστική προστασία κατέναντι του Μητρώου Αθλητικών Σωματείων

Σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 5 του ν. 2725/1999, «Με την επιφύλαξη της παρ. 1Α, όπου στον παρόντα νόμο αναφέρεται αθλητικό σωματείο, νοείται το σωματείο που έχει την κατά το παρόν ειδική αθλητική αναγνώριση και έχει εγγραφεί στο ηλεκτρονικό μητρώο αθλητικών σωματείων του άρθρου 142 του ν. 4714/2020 (Α΄ 148)».

Από τη διάταξη αυτή συνάγεται ότι αθλητικό σωματείο, κατά την έννοια του αθλητικού νόμου 2725/1999, είναι αυτό που πληροί σωρευτικώς τις εξής 2 προϋποθέσεις:

- έχει λάβει και εξακολουθεί να έχει (χωρίς διοικητική ανάκληση ή δικαστική ακύρωση ή αναστολή) ειδική αθλητική αναγνώριση για το οικείο άθλημα και

- έχει εγγραφεί στο Μητρώο Αθλητικών Σωματείων με Ειδική Αθλητική Αναγνώριση της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού για το οικείο άθλημα.

Η διάταξη αυτή σε συνδυασμό με άλλες διατάξεις της αθλητικής νομοθεσίας καθιστά τη σωρευτική συνδρομή των 2 αυτών προϋποθέσεων (ειδική αθλητική αναγνώριση, εγγραφή στο Μητρώο) απαραίτητη για την απόλαυση όλων των δικαιωμάτων και προνομίων των αθλητικών σωματείων:

- δικαίωμα χρήσης δημόσιων και δημοτικών αθλητικών εγκαταστάσεων (άρθρο 8 παρ. 4 του ν. 2725/1999 και άρθρο 66 παρ. 2 του ν. 4735/2020)

- δικαίωμα συμμετοχής σε Πανελλήνια Πρωταθλήματα (άρθρο 8 παρ. 1Α του ν. 2725/1999)

- δικαίωμα λήψης επιχορήγησης-χρηματοδότησης από τη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού για την ανάπτυξη των αθλημάτων τους (άρθρο 12 του ν. 5176/2025)

- δικαίωμα συμμετοχής και ψήφου σε Γενικές Συνελεύσεις αθλητικών ενώσεων και αθλητικών ομοσπονδιών (άρθρα 14 παρ. 2 και 24 παρ. 2 του ν. 2725/1999)

- δικαίωμα των αθλητών τους να λάβουν προνόμια διακριθέντων αθλητών (άρθρο 34 του ν. 2725/1999).

Το σύνολο των διατάξεων αυτών θεσπίζουν, στην ουσία, πλήρη εξάρτηση της λειτουργίας αθλητικών σωματείων από προηγούμενη άδεια της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού, ώστε διατυπώνονται στη νομική θεωρία έντονες επιφυλάξεις για τη συμφωνία τους με τις διατάξεις του άρθρου 12 Συντ., οι οποίες απαγορεύουν την πλήρη εξάρτηση της λειτουργίας σωματείων από προηγούμενη άδεια της διοικητικής αρχής, και του άρθρου 11 ΕΣΔΑ, οι οποίες απαγορεύουν τους περιορισμούς της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι που δεν είναι αναγκαίοι και δεν υπάγονται σε κάποιον από τους περιοριστικά και εξαντλητικά απαριθμούμενους σκοπούς εθνικής ασφάλειας, δημόσιας ασφάλειας, προάσπισης της τάξης, πρόληψης του εγκλήματος, προστασίας της υγείας και της ηθικής, προστασίας των δικαιωμάτων και ελευθεριών τρίτων (Γ. Λιανός, Ν. 4714/2020, 4726/2020, 4735/2020: Προς μια θεσμοθέτηση του «αθλητικού ετεροδιοίκητου»; ΧρΙΔ 2020, 707, Γ. Λιανός, Προσωρινή δικαστική προστασία κατέναντι του Μητρώου Αθλητικών Σωματείων της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού, ΑθληΔικ 1/2024, πρβλ. ΟλΣτΕ 3334/1975, ΟλΣτΕ 2743/1973).

Περαιτέρω, το σύνολο των διατάξεων αυτών θεσπίζουν, στην ουσία, αδιέξοδες καταστάσεις αρχικώς θέσης μανιχαϊστικών διλημμάτων «νόμιμα ή παράνομα αθλητικά σωματεία», ωσάν άκομψη αξιολογική αξιοποίηση της αρχής «όλα ή τίποτε», και στη συνέχεια μηχανικής πλήρους άρνησης πρόσβασης στον αθλητισμό και στα πλεονεκτήματά του, αφού αθλητικά σωματεία που δεν έχουν εγγραφεί στο Μητρώο Αθλητικών Σωματείων με Ειδική Αθλητική Αναγνώριση της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού για το οικείο άθλημα, ακόμη και για εντελώς επουσιώδη λόγο, στερούνται όλα τα ως άνω δικαιώματα και προνόμια της αθλητικής νομοθεσίας, κατά παραγνώριση της αρχής της αναλογικότητας (πρβλ. ΟλΣτΕ 2131/2025, με την οποία έγινε δεκτό ότι η μη εγγραφή σε Μητρώο, που συνεπάγεται στέρηση όλων των δικαιωμάτων και προνομίων, δεν είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας, εάν η κολαζόμενη πράξη δεν έχει ιδιαίτερη απαξία και θα μπορούσε να υφίσταται κάποια άλλη εναλλακτική ηπιότερη κύρωση για αυτήν).

Εν όψει των αξιολογήσεων αυτών, τα τακτικά πολιτικά και διοικητικά δικαστήρια, τα οποία εκδικάζουν ένδικα βοηθήματα προσωρινής δικαστικής προστασίας (π.χ. αιτήσεις προσωρινής διαταγής, αιτήσεις αναστολής κ.λπ.) αθλητικών σωματείων και αθλητών τους έναντι των δυσμενών εννόμων συνεπειών από τη μη εγγραφή στο Μητρώο Αθλητικών Σωματείων με Ειδική Αθλητική Αναγνώριση της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού για το οικείο άθλημα, έχουν κάνει παγίως δεκτή τη χορήγηση πλήρους προσωρινής δικαστικής προστασίας ως προς όλα τα βασικά δικαιώματα και προνόμια αθλητικών σωματείων και αθλητών τους:

- προσωρινή παροχή σε αθλητικά σωματεία εκτός Μητρώου δικαιώματος συμμετοχής σε Πανελλήνια Πρωταθλήματα και λοιπούς αθλητικούς αγώνες (ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 9.4.2025, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 18.3.2025, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 12.3.2025, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 9.10.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 9.10.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 9.10.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 9.10.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 1.7.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 28.6.2024, ΜΠρΠειρ προσωρινή διαταγή της 1.5.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 9.4.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 28.2.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 8.2.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 1.2.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 18.1.2024)

- προσωρινή παροχή σε αθλητικά σωματεία εκτός Μητρώου δικαιώματος συμμετοχής σε Πανελλήνια Πρωταθλήματα και λοιπούς αθλητικούς αγώνες και δικαιώματος χρήσης δημόσιων και δημοτικών αθλητικών εγκαταστάσεων (ΔΕφΑθ Αναστ 24/2025, ΔΕφΑθ Αναστ 227/2024, ΔΕφΑθ Αναστ 226/2024, ΔΕφΑθ Αναστ 211/2024, ΔΕφΑθ Αναστ 33/2024, ΔΕφΑθ Αναστ 11/2024, ΔΕφΑθ Αναστ 127/2023, ΔΠρΑθ Αναστ 324/2025)

- προσωρινή παροχή σε αθλητικά σωματεία εκτός Μητρώου δικαιώματος συμμετοχής και ψήφου σε Γενικές Συνελεύσεις αθλητικών ενώσεων και αθλητικών ομοσπονδιών (ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 6.5.2025, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 1.11.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 1.11.2024)

- προσωρινή αναστολή διαγραφής αθλητικών σωματείων εκτός Μητρώου από αθλητικές ενώσεις και αθλητικές ομοσπονδίες (ΜΠρΑθ ΑσφΜ 220/2025, ΜΠρΑθ ΑσφΜ 5930/2024, ΜΠρΑθ ΑσφΜ 5740/2024, ΜΠρΚερκ προσωρινή διαταγή της 12.6.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 28.3.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 16.2.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 14.2.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 30.1.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 25.1.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 24.1.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 24.1.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 17.1.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 15.1.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 3.1.2024, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 28.12.2023, ΜΠρΑθ προσωρινή διαταγή της 28.12.2023)

- προσωρινή παροχή σε αθλητές δικαιώματος χρήσης προνομίων από διακρίσεις τους σε Πανελλήνια Πρωταθλήματα με συμμετοχή σωματείων εκτός Μητρώου (ΔΠρΑθ Αναστ 841/2025, ΔΠρΑθ Αναστ 797/2025, ΔΠρΑθ Αναστ 723/2025).

Σε επίπεδο οριστικής επίλυσης των σχετικών διαφορών, οι δικαστικές αποφάσεις είναι πράγματι ελάχιστες, καθώς η εγγραφή στο Μητρώο Αθλητικών Σωματείων με Ειδική Αθλητική Αναγνώριση της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού για το οικείο άθλημα έχει περιορισμένη μόνο χρονική ισχύ για το οικείο έτος, το οποίο συνήθως έχει παρέλθει μέχρι την εκδίκαση των κυρίων ενδίκων βοηθημάτων (π.χ. προσφυγής στο ΑΣΕΑΔ, αγωγής στα πολιτικά δικαστήρια, αίτησης ακύρωσης στα διοικητικά δικαστήρια κ.λπ.).

Ωστόσο, και στις ελάχιστες οριστικές αποφάσεις επί των σχετικών κυρίων ενδίκων βοηθημάτων, χορηγείται εν τέλει αντίστοιχη ουσιώδης δικαστική προστασία:

- εγγραφή αθλητών στον ειδικό πίνακα διακριθέντων αθλητών για διακρίσεις τους σε Πανελλήνια Πρωταθλήματα με συμμετοχή σωματείων εκτός Μητρώου (ΔΠρΑθ 35/2026, ΔΠρΑθ 1224/2025).