Παραβίαση της υποχρέωσης δημοσιότητας ως προς τη διαδικασία ενώπιον του TAS

ΕΔΔΑ απόφαση της 2.10.2018, 40575/10 και 67474/10, Mutu και Pechstein κατά Ελβετίας Tribunal Arbitral du Sport (TAS). Διεθνής αθλητική διαιτησία. Δικαίωμα στη χρηστή απονομή δικαιοσύνης (άρθρο 6 ΕΣΔΑ). Το TAS αποτελεί δικαστήριο που λειτουργεί νόμιμα, κατά την έννοια του άρθρου 6 παρ. 1 ΕΣΔΑ, παρά το γεγονός ότι έχει ιδρυθεί από την ιδιωτική πρωτοβουλία. Οι αποφάσεις του TAS επί προσφυγών κατά αποφάσεων διεθνών αθλητικών ομοσπονδιών για επιβολή χρηματικού προστίμου σε αθλητή λόγω μη εκπλήρωσης υποχρεώσεων από σύμβαση εργασίας με αθλητική ομάδα και αντίστοιχα για επιβολή πειθαρχικής ποινής σε αθλητή για παραβίαση των κανόνων περί ντόπινγκ αφορούν αμφισβητήσεις επί δικαιωμάτων και υποχρεώσεων αστικής φύσης, κατά την έννοια του άρθρου 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ. Η διαιτησία διακρίνεται σε υποχρεωτική (arbitrage forcé), η οποία επιβάλλεται από το νόμο και στην οποία πρέπει να πληρούνται οι εγγυήσεις του άρθρου 6 παρ. 1 ΕΣΔΑ, και εκούσια (arbitrage volontaire), η οποία είναι προϊόν της ελεύθερης συμφωνίας των μερών και στην οποία δύναται να εισάγονται αποκλίσεις από τις εγγυήσεις του άρθρου 6 παρ. 1 ΕΣΔΑ δυνάμει ελεύθερων, νομίμων και χωρίς αμφισημίες παραιτήσεων των μερών (renonciations libres, licites et sans équivoque). Η διαιτησία χαρακτηρίζεται ως υποχρεωτική και όταν επιβάλλεται από κανονισμούς αθλητικών ομοσπονδιών, από τους οποίους δεν μπορούν να απόσχουν οι αθλητές προκειμένου να συμμετάσχουν σε αθλητικούς αγώνες. Στην αθλητική διαιτησία οι έννοιες της ανεξαρτησίας και αμεροληψίας του Δικαστηρίου πρέπει να ερμηνεύονται με ελαστικότητα (souplesse), στο βαθμό που η ουσία του συστήματος διαιτησίας έγκειται στο διορισμό μελών των οργάνων λήψης αποφάσεων από τους διαδίκους. Ο διορισμός από το Conseil International de l’Arbitrage en matière de Sport (CIAS) των 3/5 των διαιτητών του TAS από προσωπικότητες, που προτείνονται από φορείς του ολυμπιακού κινήματος-αντιδίκους των αθλητών (ΔΟΕ, διεθνείς αθλητικές ομοσπονδίες, εθνικές ολυμπιακές επιτροπές), και των άλλων 2/5 των διαιτητών του TAS από προσωπικότητες που επιλέγει το CIAS, 12 από τα 20 μέλη του οποίου διορίζονται από τους ως άνω φορείς του ολυμπιακού κινήματος, φανερώνει την ύπαρξη ορισμένου δεσμού και επιρροής των φορέων του ολυμπιακού κινήματος-αντιδίκων των αθλητών προς το CIAS, όχι όμως τέτοιων που να οδηγούν σε κρίση για in concreto παραβίαση των αρχών της αμεροληψίας και ανεξαρτησίας, πολλώ δε μάλλον από τη στιγμή που δίνεται το δικαίωμα στους διαδίκους αθλητές να προτείνουν έναν από τους τρεις διαιτητές της σύνθεσης εκδίκασης της προσφυγής (άρθρο R38 του Κώδικα TAS). Οι αρχές της αμεροληψίας και της ανεξαρτησίας δεν παραβιάζονται επίσης σε περίπτωση που ο ίδιος διαιτητής του TAS συμμετέχει στις συνθέσεις εκδίκασης δύο προσφυγών με τους ίδιους διαδίκους στο πλαίσιο της ίδιας υπόθεσης, αν οι προσβαλλόμενες με την κάθε προσφυγή αποφάσεις αφορούν την εφαρμογή διαφορετικών διατάξεων. Αντίθετα, στοιχειοθετείται παραβίαση της αρχής της δημοσιότητας της δίκης από το γεγονός ότι δεν επετράπη η διεξαγωγή δημόσιας ακροαματικής διαδικασίας ενώπιον του TAS, παρά την υποβολή σχετικού αιτήματος εκ μέρους του αθλητή. Κρίνει κατά πλειοψηφία (ψήφοι 5-2) ότι δεν στοιχειοθετείται παραβίαση των αρχών της αμεροληψίας και της ανεξαρτησίας. Κρίνει ομόφωνα ότι στοιχειοθετείται παραβίαση της αρχής της δημοσιότητας της δίκης.