• Γεώργιος Λιανός

Αθλητική αστική ευθύνη από παράλειψη



Η αθλητική αστική ευθύνη (responsabilité civile sportive) είναι η αστική ευθύνη για ζημίες που προκαλούνται κατά τη διεξαγωγή αθλητικών αγώνων και εν γένει αθλητικών δραστηριοτήτων ή στο πλαίσιο διεξαγωγής αθλητικών αγώνων και εν γένει αθλητικών δραστηριοτήτων και που στοιχειοθετούν in concreto παραβίαση του δικαιώματος στην υγεία και στη σωματική ακεραιότητα ή ακόμα και στη ζωή αθλητών, φιλάθλων και λοιπών προσώπων (Γ. Λιανός, Αθλητικό αυτοδιοίκητο, αρ. 233 επ., F. Buy/J.-M. Marmayou/D. Poracchia/F. Rizzo, Droit du sport, αρ. 1005 επ., G. Simon/C. Chaussard/P. Icard/D. Jacotot/C. de la Mardière/V. Thomas, Droit du sport, αρ. 636 επ., Dalloz, Code du sport 2020-2021 annoté & commenté, σελ. 1523 επ., C. Albiges/S. Darmaisin/O. Sautel, Responsabilité et sport, αρ. 19 επ., O. Georges, Le sport à l’épreuve de l’assurance, αρ. 273).


Στο πλαίσιο ιδίως της διευρυμένης έννοιας του παρανόμου, αθλητική αστική ευθύνη γίνεται in concreto δεκτή και σε περίπτωση παράλειψης που στοιχειοθετεί παραβίαση των υποχρεώσεων φροντίδας, πρόνοιας, ασφάλειας και προστασίας (faute constituée par un manquement à l’obligation de prudence, de diligence et de sécurité), δηλαδή σε περίπτωση που οι αθλητικοί φορείς δεν λαμβάνουν τα απαραίτητα και αναγκαία μέτρα, μεταξύ των οποίων και αυτά τα οποία ενδεχομένως υπεδείχθησαν από την οικεία Αστυνομική Αρχή (άρθρο 41Δ παρ. 1 του ν. 2725/1999), για να εξασφαλίσουν πλήρως ασφαλείς αθλητικές εγκαταστάσεις και συνθήκες διεξαγωγής αθλητικών αγώνων και εν γένει αθλητικών δραστηριοτήτων (π.χ. στο δρόμο στην περίπτωση της ποδηλασίας, στη θάλασσα στην περίπτωση της ιστιοπλοΐας, της κωπηλασίας, του κανόε καγιάκ και του θαλάσσιου σκι κ.λπ.) και για να αποτρέψουν τον κίνδυνο προσβολής του δικαιώματος στην υγεία και στη σωματική ακεραιότητα ή ακόμα και στη ζωή αθλητών, φιλάθλων και λοιπών προσώπων. Η υποχρέωση αυτή μάλιστα ασφάλειας είναι επαυξημένη (οbligation de sécurité renforcée) σε περίπτωση επικίνδυνων αθλημάτων, π.χ. μοτοσυκλέτας, μηχανοκίνητου αθλητισμού, χιονοδρομίας, αναρρίχησης κ.λπ.


Σύμφωνα με τα άρθρα 297, 298, 914 και 932 ΑΚ, προϋποθέσεις αστικής ευθύνης ιδιωτών (φυσικών προσώπων και νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου) για αποζημίωση ή χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη από αδικοπραξία είναι η παράνομη συμπεριφορά του υπόχρεου σε αποζημίωση έναντι εκείνου που ζημιώθηκε, η υπαιτιότητα του υποχρέου, η οποία υπάρχει στην περίπτωση του δόλου και της αμέλειας, δηλαδή, όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, η ύπαρξη ζημίας και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της ζημίας. Η παράνομη συμπεριφορά, ως όρος της αδικοπραξίας μπορεί να συνίσταται όχι μόνο σε θετική πράξη με την έννοια της παραβίασης του επιβαλλόμενου από τη διάταξη του άρθρου 914 ΑΚ γενικού καθήκοντος του να μη ζημιώνει κάποιος άλλον υπαιτίως (ΟλΑΠ 967/1973), αλλά και σε παράλειψη, εφ’ όσον στην τελευταία αυτή περίπτωση, εκείνος που υπέπεσε στην παράλειψη ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από το νόμο ή τη δικαιοπραξία ή από την καλή πίστη και τα συναλλακτικά και χρηστά ήθη κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη. Σε περίπτωση που κάποιος δημιούργησε επικίνδυνη κατάσταση, από την οποία μπορούσε να προέλθει ζημία σε άλλους, η αρχή της καλής πίστης επιβάλλει την ενδεδειγμένη θετική ενέργεια προς αποφυγή της πρόκλησης ζημίας σε τρίτους από την κατάσταση αυτή (ΑΠ 1807/2017, ΑΠ 2258/2014, ΑΠ 363/2012, ΑΠ 1485/2010, ΑΠ 2247/2009, ΑΠ 995/2008, ΑΠ 427/2008, ΑΠ 1454/2001).


Εν όψει τούτων, έχει γίνει δεκτό στο πλαίσιο του ιδιωτικού δικαίου ότι στοιχειοθετείται αθλητική αστική ευθύνη ιδιωτών από παράλειψη στις εξής περιπτώσεις:


- σε περίπτωση που διοργανωτής αθλητικού προγράμματος σε κολυμβητική δεξαμενή (πισίνα) και προστηθέντες επόπτες ασφαλείας παραλείψουν να καθοδηγήσουν τους αθλητές σε κολυμβητική δεξαμενή προορισμένη για την ηλικία τους και να παρέμβουν έγκαιρα με βοηθητικό προσωπικό προς αποκατάσταση έκτακτου συμβάντος αναρρόφησης που προκλήθηκε από την κολύμβηση σε ακατάλληλη κολυμβητική δεξαμενή, με αποτέλεσμα να προκληθούν κατ’ αιτιώδη συνάφεια εγκεφαλική βλάβη και νευρολογικά προβλήματα σε αθλητή που παραμένει εντός του ύδατος για αρκετό χρονικό διάστημα από την αναρρόφηση (ΑΠ 123/2019)


- σε περίπτωση που διοργανωτής αθλητικού αγώνα πυγμαχίας παραλείψει να διοργανώσει αγώνα σε αθλητική εγκατάσταση με επιφάνεια κατάλληλη για το άθλημα αυτό και ικανή να απορροφήσει τους κραδασμούς από ισχυρή πτώση αθλητή, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός αθλητή που πέφτει επί της επιφάνειας αυτής (Cass. απόφαση της 5.12.1990 89-17698)


- σε περίπτωση που αθλητικό σωματείο γυμναστικής παραλείψει να διοργανώσει προπόνηση σε αθλητική εγκατάσταση με επιφάνεια κατάλληλη για το άθλημα αυτό και ικανή να απορροφήσει τους κραδασμούς από ισχυρή πτώση αθλητή, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός αθλητή που πέφτει επί της επιφάνειας αυτής (Cass. απόφαση της 3.2.2021 19-13113 και 19-16288)


- σε περίπτωση που αθλητικό σωματείο τραμπολίνο παραλείψει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα ασφάλειας και να μεριμνήσει για την τοποθέτηση και παραμονή δύο πρακτικώς εκπαιδευμένων βοηθών ασφαλείας στις δύο κάθετες πλευρές του παραλληλογράμμου σκελετού του τραμπολίνο, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ' αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός αθλητή που πέφτει σε μία από αυτές τις δύο κάθετες πλευρές (ΕφΠειρ 234/2019)


- σε περίπτωση που αθλητικό σωματείο πάλης παραλείψει να μεριμνήσει για τον καταμερισμό των προπονήσεων πάλης σε κατηγορίες με αθλητές αντίστοιχων μεγεθών, κιλών, τεχνικών και εμπειρίας, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός αθλητή μικρότερου μεγέθους και λιγότερης εμπειρίας που προπονείται με αθλητή μεγαλύτερου μεγέθους και περισσότερης εμπειρίας (Cass. απόφαση της 16.5.2018 17-17904)


- σε περίπτωση που διοργανωτής αγώνα στίβου παραλείψει να διαμορφώσει μετά την γραμμή τερματισμού ειδικό διάδρομο τερματισμού, που να εξασφαλίζει επαρκή χώρο για την μείωση ταχύτητας και σταμάτημα με ασφαλή τρόπο, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός αθλητή που προσκρούει σε εμπόδιο ευρισκόμενο λίγα μέτρα μετά τη γραμμή τερματισμού (CA Lyon απόφαση της 24.3.2005 05-269084)


- σε περίπτωση που διοργανωτής αγώνα υποβρύχιας κατάδυσης παραλείψει να απομακρύνει έγκαιρα την προπέλα της μηχανής του σκάφους επιβίβασης και αποβίβασης των αθλητών, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός αθλητή που προσκρούει στην προπέλα αυτή (Cass. απόφαση της 8.7.2004 03-14523)


- σε περίπτωση που φορέας διαχείρισης και εκμετάλλευσης αθλητικής εγκατάστασης αναρρίχησης παραλείψει να εξασφαλίσει πλήρως ασφαλή επιφάνεια αναρρίχησης και εν γένει συνθήκες αναρρίχησης και να ελέγξει το επίπεδο αγωνιστικής εμπειρίας προσώπου που έχει μόλις ξεκινήσει να ασχολείται με το άθλημα αυτό, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός του προσώπου αυτού που γλιστρά στην επιφάνεια αναρρίχησης (Cass. απόφαση της 7.3.2018 16-28310)


- σε περίπτωση που φορέας διαχείρισης και εκμετάλλευσης πίστας χιονοδρομίας παραλείψει να επισημάνει επικίνδυνο σημείο επιφάνειας πλάκας πάγου, που βρίσκεται μάλιστα κοντά σε δένδρα και βράχους, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός αθλητή που γλιστρά στην επιφάνεια αυτή (Cass. απόφαση της 3.7.2013 12-14216)


- σε περίπτωση που φορέας διαχείρισης και εκμετάλλευσης γηπέδων ποδοσφαίρου 5X5 παραλείψει να επισημάνει επικίνδυνο σημείο με συρματόπλεγμα στη δίοδο για τη μετάβαση από το ευρισκόμενο στην είσοδο ταμείο προς το γήπεδο, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός αθλητή που προσκρούει επί του συρματοπλέγματος αυτού (ΕφΠειρ 112/2014)


- σε περίπτωση που φορέας διαχείρισης και εκμετάλλευσης γηπέδων ποδοσφαίρου 5X5 παραλείψει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλίσει την αδυναμία μετακίνησης μεταλλικής εστίας τέρματος ποδοσφαίρου ιδίως από ανήλικους αθλούμενους, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός ανήλικου αθλούμενου από την πτώση της μεταλλικής αυτής εστίας (CA Nîmes απόφαση της 17.9.2020 18-01305)


- σε περίπτωση που διοργανωτής νυχτερινού αθλητικού αγώνα προσανατολισμού παραλείψει να εξασφαλίσει κατάλληλη αθλητική εγκατάσταση με επαρκή φωτισμό και επαρκή αγωνιστικό εξοπλισμό (π.χ. φακούς), με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός αθλητή που δεν είχε επαρκή ορατότητα (CA Colmar απόφαση της 15.1.2021 19-02399)


- σε περίπτωση που διοργανωτής αθλητικού αγώνα μοτοσυκλέτας παραλείψει να επισημάνει τα επικίνδυνα σημεία στα σύνορα της πίστας (π.χ. δένδρα ή άλλα εμπόδια), που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε τραυματισμό των διαγωνιζομένων αθλητών, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός αθλητή που διέρχεται από τα σημεία αυτά (Cass. απόφαση της 15.7.1999 97-15984, CA Paris απόφαση της 24.4.2017 14-24989, CA Agen απόφαση της 20.3.2013 12-00983)


- σε περίπτωση που διοργανωτής αθλητικού αγώνα μηχανοκίνητου αθλητισμού παραλείψει να επισημάνει τα επικίνδυνα σημεία στα σύνορα της πίστας (π.χ. τοίχους ή άλλα εμπόδια), που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε τραυματισμό των διαγωνιζομένων αθλητών, και να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για να αποτρέψει περαιτέρω πρόκληση ατυχημάτων, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός αθλητή που προσκρούει στα σημεία αυτά και περαιτέρω τραυματισμός του από την περαιτέρω πρόσκρουση και άλλων αθλητών σε αυτόν (CA Aix-en-Provence απόφαση της 8.3.2005 05-270015)


- σε περίπτωση που διοργανωτής αθλητικού αγώνα μηχανοκίνητου αθλητισμού παραλείψει να ελέγξει αν τα κράνη όλων των αθλητών έχουν επιλεχθεί και δεθεί σωστά, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός αθλητή από την εξαγωγή κράνους που είχε επιλεχθεί και δεθεί εσφαλμένα, μετά από πρόσκρουση (CA Paris απόφαση της 4.9.2017 15-19255)


- σε περίπτωση που διοργανωτής αθλητικού αγώνα μηχανοκίνητου αθλητισμού παραλείψει να έχει πυροσβεστήρα διαθέσιμο κοντά σε σημείο ατυχήματος, με αποτέλεσμα να προκληθούν κατ’ αιτιώδη συνάφεια εγκαύματα και αναπνευστικά προβλήματα αθλητή από φωτιά που προκλήθηκε στο όχημά του από ατύχημα (CA Bordeaux απόφαση της 10.10.2016 14-00914)


- σε περίπτωση που διοργανωτής αθλητικού αγώνα μοτοσυκλέτας παραλείψει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας των θεατών, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός θεατή από την πρόσκρουση μοτοσυκλέτας σε αυτόν (Cass. απόφαση της 13.2.1962 59-12320)


- σε περίπτωση που διοργανωτής αθλητικού αγώνα μηχανοκίνητου αθλητισμού παραλείψει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας των θεατών, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός θεατή από την πρόσκρουση οχήματος σε αυτόν (CA Aix-en-Provence απόφαση της 16.5.2019 18-06780, CA Bourges απόφαση της 22.3.2018 15-01711)


- σε περίπτωση που διοργανωτής αθλητικού αγώνα ράγκμπυ παραλείψει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας των θεατών, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός θεατή από εκτόξευση της μπάλας (Cass. απόφαση της 17.5.1965 13-05747)


- σε περίπτωση που διοργανωτής αθλητικού αγώνα χόκεϋ επί πάγου παραλείψει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας των θεατών, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός θεατή από εκτόξευση του δίσκου χόκεϋ (TGI Pontoise απόφαση της 23.5.2017 13-05747)


- σε περίπτωση που διοργανωτής αθλητικού αγώνα σκοποβολής παραλείψει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας των θεατών, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός θεατή από εξοστρακισμό θραύσματος βλήματος (CA Rouen απόφαση της 3.5.1988 88-045718)


- σε περίπτωση που γηπεδούχος ομάδα αθλητικού αγώνα ποδοσφαίρου παραλείψει να προβεί σε ομοιόμορφη και ομαλή κατανομή των φιλάθλων των δύο αντίπαλων ομάδων εντός της αθλητικής εγκατάστασης, να αποτρέψει τη ρίψη φωτοβολίδων και τεμαχίων τσιμέντου από τους φιλάθλους της και να αποτρέψει το συνωστισμό και συμπίεση των φιλάθλων της φιλοξενούμενης ομάδας σε περιορισμένο χώρο προς αποφυγή των φωτοβολίδων και τεμαχίων τσιμέντου, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός φιλάθλου της φιλοξενούμενης ομάδας από την πτώση οριζόντιου προστατευτικού κιγκλιδώματος (ΑΠ 1043/2014)


- σε περίπτωση που γηπεδούχος ομάδα αθλητικού αγώνα ποδοσφαίρου και προστηθείσα ιδιωτική εταιρεία παροχής υπηρεσιών ασφάλειας (άρθρο 41Δ παρ. 11α του ν. 2725/1999) παραλείψουν να προβούν σε επιμελή έλεγχο των εισερχομένων φιλάθλων ως προς τυχόν επικίνδυνα αντικείμενα, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός αστυνομικού υπαλλήλου ή φιλάθλου από επικίνδυνα αντικείμενα που περνούν τον έλεγχο και χρησιμοποιούνται εναντίον του (ΜΠρΘεσ 191/2018, CA Reims απόφαση της 23.6.2020 19-01144).


Αντιστοίχως, σύμφωνα με τα άρθρα 105-106 ΕισΝΑΚ, προϋποθέσεις αστικής ευθύνης του Δημοσίου, ΟΤΑ και νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου για αποζημίωση ή χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη από αδικοπραξία είναι η παράνομη συμπεριφορά του υπόχρεου σε αποζημίωση έναντι εκείνου που ζημιώθηκε, η οποία να έγινε κατά την άσκηση της δημόσιας εξουσίας, η ύπαρξη ζημίας και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της ζημίας. Αστική ευθύνη του Δημοσίου γεννάται και από μη νόμιμες υλικές ενέργειες των οργάνων του Δημοσίου, ΟΤΑ και νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου ή από παραλείψεις οφειλόμενων νόμιμων υλικών ενεργειών αυτών, εφ’ όσον οι υλικές αυτές ενέργειες ή παραλείψεις συνάπτονται με την οργάνωση και λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών. Εξάλλου, υπάρχει ευθύνη του Δημοσίου, ΟΤΑ και νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, τηρουμένων και των λοιπών προϋποθέσεων του νόμου, όχι μόνον όταν με πράξη ή παράλειψη οργάνου του παραβιάζεται συγκεκριμένη διάταξη νόμου, αλλά και όταν παραλείπονται τα ιδιαίτερα καθήκοντα και υποχρεώσεις που προσιδιάζουν στη συγκεκριμένη υπηρεσία και προσδιορίζονται από την κείμενη εν γένει νομοθεσία, τα διδάγματα της κοινής πείρας και τις αρχές της καλής πίστης (ΣτΕ 2433/2018, ΣτΕ 3292/2017, ΣτΕ 2776/2016, ΣτΕ 4419/2015, ΣτΕ 3793/2014, ΣτΕ 2429/2014, ΣτΕ 523/2014, ΣτΕ 1810/2013, ΣτΕ 1398/2013, ΣτΕ 1184/2013, ΣτΕ 1219/2012, ΣτΕ 424/2012, ΣτΕ 4133/2011).


Εν όψει τούτων, έχει γίνει δεκτό και στο πλαίσιο του δημοσίου δικαίου ότι στοιχειοθετείται αθλητική αστική ευθύνη Δημοσίου, ΟΤΑ και νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου από παράλειψη στις εξής περιπτώσεις:


- σε περίπτωση που το Δημόσιο παραλείψει να συντηρήσει οδικό τμήμα συγκεκριμένης περιοχής και να επισκευάσει το στηθαίο ασφαλείας, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός αθλητή ποδηλασίας από την εκτροπή του προς το δεξιό άκρο το οδοστρώματος, ο οποίος είναι σοβαρότερος από εκείνον που θα υφίστατο, κατά την κοινή πείρα, εάν προσέκρουε σε στηθαίο ασφαλείας με καλυμμένα τα κάθετα μεταλλικά στηρίγματα (ΔΕφΑθ 1371/2015)


- σε περίπτωση που φορέας διαχείρισης και εκμετάλλευσης εθνικού αθλητικού κέντρου με κολυμβητική δεξαμενή (πισίνα) παραλείψει να εξασφαλίσει τη λειτουργία ιατρείου για πρώτες βοήθειες και επείγουσα περίθαλψη ατυχημάτων, την ύπαρξη φορητού απινιδωτή και σωστικών μέσων και την παρουσία ναυαγοσώστη και νοσηλευτικού προσωπικού, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια πνιγμός αθλητή που παραμένει εντός του ύδατος για αρκετό χρονικό διάστημα από την απώλεια των αισθήσεών του (ΔΕφΑθ 3444/2008, ΔΠρΠατρ 872/2020)


- σε περίπτωση που φορέας διαχείρισης και εκμετάλλευσης δημοτικής αθλητικής εγκατάστασης παραλείψει να λάβει άδεια λειτουργίας της, κατόπιν του απαιτούμενου ελέγχου καταλληλότητας της εγκατάστασης και του εξοπλισμού για την ασφαλή διεξαγωγή αθλητικών εκδηλώσεων και αθλοπαιδιών, και να διασφαλίσει τη συντήρησή της και τη λειτουργία του ελάχιστου απαραίτητου ιατρικού και υγειονομικού εξοπλισμού, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός αθλητή από την πτώση μεταλλικής εστίας τέρματος γηπέδου ποδοσφαίρου (ΔΠρΑθ 5977/2019, CE απόφαση της 29.12.2004 251537)


- σε περίπτωση που φορέας διαχείρισης και εκμετάλλευσης δημοτικής αθλητικής εγκατάστασης ποδοσφαίρου παραλείψει να προβεί στην κατάλληλη σήμανση, με την τοποθέτηση ανάλογων προειδοποιητικών πινακίδων, με τις οποίες, αφ’ ενός να απαγορεύεται ρητώς και ευδιακρίτως η είσοδος ανηλίκων αθλουμένων κάτω των 6 ετών στο συγκεκριμένο χώρο ευθύνης του και αφ’ ετέρου να ενημερώνονται οι ανήλικοι και οι συνοδοί τους ότι τα σιδερένια τέρματα ποδοσφαίρου είναι φορητά και μη πακτωμένα, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός αθλούμενου κάτω των 6 ετών από την πτώση τέρματος ποδοσφαίρου (ΔΕφΑθ 2828/2019)


- σε περίπτωση που φορέας διαχείρισης και εκμετάλλευσης δημοτικής αθλητικής εγκατάστασης καλαθοσφαίρισης παραλείψει να συντηρήσει τη συγκεκριμένη εγκατάσταση ως όφειλε, να διενεργεί τακτικούς ελέγχους προκειμένου να εξασφαλίζεται η ασφαλής λειτουργία της και να επισκευάσει ή αντικαταστήσει τον παλαιό, φθαρμένο και μη ασφαλούς κατασκευής εξοπλισμό (μπασκέτες), με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός αθλητή από την αποκόλληση και πτώση μεταλλικής κατασκευής μπασκέτας (ΔΕφΑθ 1966/2020, ΔΕφΠειρ 2996/2017, CAA Paris απόφαση της 23.11.1995 94PA01302)


- σε περίπτωση που φορέας διαχείρισης και εκμετάλλευσης δημοτικής αθλητικής εγκατάστασης ράγκμπυ παραλείψει να προβεί στην κατάλληλη συντήρηση του αγωνιστικού χώρου και συγκεκριμένα να αφαιρέσει και να απομακρύνει μεταλλικό σωλήνα που βγαίνει από το γρασίδι, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός αθλητή που προσκρούει πάνω στο σωλήνα αυτό (CAA Bordeaux απόφαση της 10.11.2004 00BX01962)


- σε περίπτωση που φορέας διαχείρισης και εκμετάλλευσης δημοτικής αθλητικής εγκατάστασης αντισφαίρισης παραλείψει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την ορθή συντήρηση μεγάλης μεταλλικής θύρας εισόδου στην εγκατάσταση που έφερε σε πολλά σημεία της μεγάλα ίχνη διάβρωσης, ιδίως στα σημεία επαφής με το διάδρομο πάνω στον οποίο συρόταν, γεγονός που καθιστούσε επισφαλή τη σταθερότητά της και σφόδρα πιθανή την αποκόλλησή της από τη βάση της, και να μεριμνήσει, ώστε να υφίσταται επαρκής αριθμός οδηγών ασφαλείας, οι οποίοι θα συγκρατούσαν τη θύρα, σε περίπτωση αποκόλλησής της από τη βάση, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός αθλητή από την αποκόλληση και πτώση της θύρας αυτής (ΔΕφΑθ 4811/2018)


- σε περίπτωση που φορέας διαχείρισης και εκμετάλλευσης δημοτικής αθλητικής εγκατάστασης ποδοσφαίρου παραλείψει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα ασφάλειας και σήμανσης επικίνδυνου σημείου λόγω διενέργειας εργασιών, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός θεατή που έπεσε στο σημείο διενέργειας εργασιών (CAA Nantes απόφαση της 18.5.2018 16NT01853)


- σε περίπτωση που φορέας διαχείρισης και εκμετάλλευσης δημοτικής πίστας χιονοδρομίας παραλείψει να επισημάνει επικίνδυνο σημείο ανασκαφής εντός της πίστας, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός αθλητή που πέφτει στο σημείο αυτό (CΑΑ Lyon απόφαση της 3.12.2009 06LY01464)


- σε περίπτωση που ιδιοκτήτης αθλητικής εγκατάστασης παραλείψει να στηρίξει ορθώς βαριά μαρμάρινη πλάκα, να τη συντηρήσει, να φυλάξει αποτελεσματικά το χώρο γύρω από αυτήν και να τοποθετήσει σχετικές απαγορευτικές πινακίδες, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός θεατή test event από την πτώση της πλάκας αυτής (ΣτΕ 2774/2016)


- σε περίπτωση που τα όργανα της Ελληνικής Αστυνομίας, τα οποία έχουν ευθύνη εξασφάλισης δημόσιας ειρήνης και ευταξίας και απρόσκοπτης κοινωνικής διαβίωσης των πολιτών και τήρησης της τάξης κατά τις αθλητικές συναντήσεις εντός και εκτός των αγωνιστικών χώρων (άρθρο 8 του ν. 2800/2000 και άρθρο 41Δ του ν. 2725/1999), παραλείψουν να παρέμβουν με σκοπό τη λήψη προστατευτικών μέτρων υπέρ των πολιτών και των περιουσιών τους πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη λήξη αθλητικών αγώνων, τόσο εντός όσο και εκτός των αγωνιστικών χώρων, με αποτέλεσμα να προκληθεί κατ’ αιτιώδη συνάφεια τραυματισμός από τις καταστάσεις που δημιουργούνται (ΣτΕ 4283/2014, ΔΕφΑθ 2811/2018, ΔΕφΑθ 5404/2017, ΔΕφΑθ 2626/2017, ΔΕφΑθ 5738/2015, ΔΕφΑθ 4139/2015, ΔΕφΑθ 2702/2014, ΔΕφΑθ 1578/2009, ΔΕφΑθ 1294/2008, ΔΠρΘεσ 4747/2019).